Alfaksalon
• Alfaksalona veya bileşenlerine bilinen aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) olan hastalarda kontrendikedir.
• Genel anestezi ve/veya sedasyonun kontrendike olduğu durumlarda kullanılmamalıdır.
• Diğer intravenöz genel anestezik ajanlarla (örneğin propofol) birlikte kullanılmamalıdır.
• Postindüksiyon apnesi meydana gelebileceğinden, hastanın sürekli izlenebileceği, uygun oksijen desteği, hava yolu idamesi ve yapay ventilasyonun derhal sağlanabileceği imkanlar yoksa kullanılmamalıdır.
• Alfaksalon analjezi sağlamadığından uygun ağrı kontrolü (analjezi) sağlanmadan tek başına uygulanmamalıdır.
• Kedilerde 4 haftalıktan küçük, köpeklerde ise 10 haftalıktan küçük yavrularda güvenli kullanımı değerlendirilmemiştir.
• Gelinciklerde tek başına veya tramadol ile kombinasyon halinde kullanımı önerilmez (10-20 mg/kg ve üzeri dozlarda ölümcül olabilir).
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Genel Anestezi İndüksiyonu (Etiket Dozu / FDA Onaylı): Ön ilaç verilmeyen köpeklerde 1.5 – 4.5 mg/kg IV. Ön ilaç verilen köpeklerde doz %23 ila %50 oranında azalır (alfa-2 agonist alanlarda ortalama 1.1 mg/kg, benzodiazepin/opioid/asepromazin alanlarda ortalama 1.7 mg/kg). Doz aşımından kaçınmak için hastanın yanıtına göre titre edilmelidir. İntübasyonu kolaylaştırmak için anestezi idame dozlarına benzer ek dozlar (1.2 – 2.2 mg/kg IV) verilebilir.
- Anestezi İdamesi (Etiket Dozu / FDA Onaylı): Ön ilaç verilmiş köpeklerde 6-8 dakika ek anestezi sağlayan idame bolusu 1.2 – 1.4 mg/kg IV; ön ilaç verilmemiş köpeklerde ise 1.5 – 2.2 mg/kg IV.
- Genel Anestezi İndüksiyonu (Etiket Dışı): Ön medsiz 3 mg/kg IV; ön medli 2 mg/kg IV. Medetomididin veya butorfanol ile premedikasyon sonrası ortalama indüksiyon dozu 1.2 mg/kg IV; metadon ve deksmedetomididin kombinasyonu sonrasında ise ortalama 1.4 mg/kg IV.
- Anestezi İdamesi (Etiket Dışı - Bolus ve CRI): Unpremedike köpekler için her 10 dakikalık idame için 1.3 – 1.5 mg/kg (0.13 – 0.15 mL/kg) bolus; IV CRI dozu 8 – 9 mg/kg/SAAT (0.13 – 0.15 mg/kg/dakika veya 0.013 – 0.015 mL/kg/dakika). Premedike köpekler için her 10 dakikalık idame için 1 – 1.2 mg/kg (0.1 – 0.12 mL/kg) bolus; IV CRI dozu 6 – 7 mg/kg/SAAT (0.1 – 0.12 mg/kg/dakika veya 0.01 – 0.012 mL/kg/dakika).
- Kısa İşlemler İçin Sedasyon (Kas İçi - Etiket Dışı): Deksmedetomididin (3 µg/kg) ve metadon (0.3 mg/kg) ile kombinasyon halinde 0.5 veya 1 mg/kg IM.
- Yoğun Sedasyon / Hafif Anestezi (Kas İçi - Etiket Dışı): Medetomidin (0.005 mg/kg) ve butorfanol (0.3 mg/kg) ile kombinasyon halinde 1 – 2.5 mg/kg IM.
• KEDİLER:
- Genel Anestezi İndüksiyonu (Etiket Dozu / FDA Onaylı): Ön ilaç verilmeyen kedilerde 2.2 – 9.7 mg/kg IV. Ön ilaç alan kedilerde doz %10 ila %43 oranında azalır (ortalama dozlar 2.3 mg/kg ile 3.6 mg/kg IV arasında değişir).
- Anestezi İdamesi (Etiket Dozu / FDA Onaylı): Ön ilaç verilmiş kedilerde 7-8 dakika ek anestezi sağlayan idame bolusu 1.1 – 1.3 mg/kg IV; ön ilaç verilmemiş kedilerde 3-5 dakika sağlayan doz 1.4 – 1.5 mg/kg IV.
- İndüksiyon (Etiket Dışı): Ön medsiz veya ön medli 5 mg/kg IV. Deksmedetomididin ve metadon ile sedve edilmiş kedilerde 0.25 mg/kg IV priming dozu ardından 0.5 mg/kg/dakika IV CRI.
- Anestezi İdamesi (Etiket Dışı - Bolus ve CRI): Unpremedike kediler için her 10 dakikalık idame bolusu 1.6 – 1.8 mg/kg; IV CRI dozu 10 – 11 mg/kg/SAAT (0.16 – 0.18 mg/kg/dakika). Premedike kediler için idame bolusu 1.1 – 1.3 mg/kg; IV CRI dozu 7 – 8 mg/kg/SAAT (0.11 – 0.13 mg/kg/dakika).
- Kısa İşlemler İçin Sedasyon (Deri Altı - Etiket Dışı): Hipertiroidik kedilerde sağ kalça dorsal bölgesine tek SC enjeksiyon olarak butorfanol (0.2 mg/kg) ile kombinasyon halinde 3 mg/kg.
- Kısa İşlemler İçin Sedasyon (Kas İçi - Etiket Dışı): Kastrasyon öncesi lumbar kas içine deksmedetomididin (0.01 mg/kg) ve butorfanol (0.2 mg/kg) ile kombinasyon halinde 3 mg/kg IM. Alternatif olarak 1 mg/kg IM alfaksalon, 0.005 mg/kg deksmedetomididin ve 0.2 mg/kg butorfanol.
- Kan Bağışı İçin Sedasyon (Kas İçi - Etiket Dışı): Butorfanol (0.2 – 0.4 mg/kg) ile kombinasyon halinde 2 – 3 mg/kg IM.
- Ekokiyografi İçin Sedasyon (Kas İçi - Etiket Dışı): Metadon (0.3 mg/kg) +/- ketamin (1 mg/kg) ile kombinasyon halinde 2 mg/kg IM.
- Yoğun Sedasyon / Hafif Anestezi (Kas İçi - Etiket Dışı): 5 – 10 mg/kg IM (kuadriseps kas kitlesine derin IM enjeksiyon önerilir).
• ATLAR (Etiket Dışı):
- Genel Anestezi İndüksiyonu: Medetomidin (6 µg/kg) ve midazolam (0.02 mg/kg) premedikasyonunu takiben 10 saniyede 1 mg/kg IV bolus. Alternatif olarak 1 veya 2 mg/kg IV.
- Eşekler: Xylazine (2 mg/kg IM) premedikasyonunu takiben alfaksalon 1 mg/kg IV ve midazolam (0.05 mg/kg) IV.
- Toplam IV Anestezi (TIVA) / Sabit Oranlı İnfüzyon: Aseptomazin ve ksilazin premedikasyonu, guaifenesin ve alfaksalon ile indüksiyon sonrası 3.1 ila 5 mg/kg/SAAT infüzyon hızıyla.
• SIĞIRLAR (Etiket Dışı):
- Sedasyon: Ksilazin (0.1 mg/kg IM) ile premedike edilmiş buzağılarda 1.2 mg/kg IV smooth indüksiyon ve entübasyon için.
• KEÇİLER (Etiket Dışı):
- Genel Anestezi İndüksiyonu: Lidokain (1–4 mg/kg IV) ile kombinasyon halinde 2 mg/kg IV, ardından 6.7 mg/kg/SAAT IV CRI.
• TAVŞANLAR (Etiket Dışı):
- Derin Sedasyon: Yetişkin sağlıklı tavşanlarda 2.5 mg/kg IM veya deksmedetomididin (0.1 mg/kg) ile 5 mg/kg IM/IV.
- Genel Anestezi İndüksiyonu: Butorfanol (0.3 mg/kg) ve deksmedetomididin (0.2 mg/kg) ile kombinasyon halinde 6 mg/kg IM.
• GELİNCİKLER (Etiket Dışı):
- Genel Anestezi İndüksiyonu: Tek başına veya tramadol ile kullanımı ÖNERİLMEZ (10-20 mg/kg ve üzeri dozlarda ölümcül olabilir). Medetomidin (0.02 mg/kg IM) ile kombinasyon halinde 2.5 mg/kg IV veya butorfanol (0.2 mg/kg) ile kombinasyon halinde 2.5 veya 5 mg/kg IM.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Kedilerde ve köpeklerde genel anestezinin indüksiyonu ve idamesi.
• İnhalan anestezikle idame ettirilmek üzere anestezinin indüksiyonu.
• Köpeklerde laringeal hareketlerin değerlendirilmesi amacıyla hafif anestezi sağlanması.
• Kedilerde doz bağımlı hafif ila derin sedasyon oluşturulması (ek etiket dışı kullanım).
• Kedilerde ekokiyografiyi kolaylaştırmak amacıyla midazolam veya butorfanol ile kombinasyon halinde kullanımı.
• Yüksek riskli hastalarda hızlı başlangıçlı titrasyon ile anestezi indüksiyonu.
• Kısa süreli saha anestezi prosedürleri için atlarda toplam intravenöz anestezi (TIVA) protokolünün bir parçası veya indüksiyon ajanı olarak.
• Kilitli küçük türlerde (sürüngenler, amfibiler, süs balıkları, kuşlar, insan dışı primatlar, kemirgenler, mustelidler, keseliler ve tırnaklılar) IV, IM ve intraperitoneal yolla sedasyon ve anestezi (Alfaxan® Multidose IDX ürünü için).
• Tavşanlar, koyunlar, alpakalar, keçi, domuzlar, geyikler ve balıklar gibi çeşitli türlerde etiket dışı kullanım.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Alfaksalon, genel anestezik özelliklere sahip nöroaktif bir steroid molekülüdür.
• Anestezik etki mekanizmasının temeli, alfaksalonun gama-aminobütirik asit (GABA) hücre yüzeyi reseptörlerine bağlanarak nöronal hücre zarı klorür iyon taşınımını modüle etmesidir.
• Alfaksalonun analjezik (ağrı kesici) özellikleri bulunmamaktadır.
• Köpeklerde IV enjeksiyonun başlangıcından itibaren genellikle 60 saniye içinde yatar pozisyona (recumbency) geçilir ve 1 ila 2 dakika içinde entübasyon yapılabilir. Preanestezik ajan verilmeyen köpeklerde tek bir indüksiyon dozunun anestezi süresi yaklaşık 5 ila 10 dakikadır.
• Kedilerde enjeksiyonun başlangıcından itibaren 60 saniye içinde anestezi etkileri görülür ve 1-2 dakika içinde entübasyon yapılabilir. Ön ilaç verilmeyen kedilerde tek doz indüksiyon süresi 15 ila 30 dakika arasında değişir.
Köpeklerde 2 mg/kg tek enjeksiyon sonrası dağılım hacmi (Vd) yaklaşık 2.5 L/kg, klerens yaklaşık 54 mL/kg/dakika ve eliminasyon terminal yarı ömrü (t1/2) yaklaşık 27 dakikadır. Asepromazin ve morfin ile premedike edilen greyhoundlarda anestezi süreleri çok daha uzun (5 kat), eliminasyon yarı ömrü %19 daha uzun ve klerens %24 daha düşüktür.
• Kedilerde dağılım hacmi (Vd) yaklaşık 2 L/kg'dır. Klerens doza bağımlıdır; 5 mg/kg klinik dozaçta ortalama 25.1 mL/kg/dakika iken, 25 mg/kg suraklinik dozaçta ortalama 14.8 mL/kg/dakikadır. Bu dozlarda eliminasyon yarı ömürleri sırasıyla 45.2 ve 76.6 dakikadır. Kedilerde non-lineer farmakokinetik gösterir ancak çoklu dozlarda klinik olarak anlamlı bir birikim görülmez.
• Kedi ve köpek hepatosit (in vitro) çalışmalarında alfaksalonun hem faz I (sitokrom P450 bağımlı) hem de faz II (konjugasyon bağımlı) metabolizmaya uğradığı gösterilmiştir. Kedilerde faz II metabolitleri alfaksalon sülfat ve alfaksalon glukuronid iken köpeklerde sadece alfaksalon glukuroniddir. Metabolitler hepatik/fekal ve renal yollarla elimine edilir.
• Erişkin atlarda plazma eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 33 dakika, dağılım hacmi 1.6 L/kg ve plazma klerensi 33 mL/kg/dakikadır. Yenidoğan taylarda yarı ömür yaklaşık 23 dakika, dağılım hacmi 0.6 L/kg ve plazma klerensi 20 mL/kg/dakikadır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Alfaksalona veya bileşenlerine bilinen aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) olan hastalarda kontrendikedir.
• Genel anestezi ve/veya sedasyonun kontrendike olduğu durumlarda kullanılmamalıdır.
• Diğer intravenöz genel anestezik ajanlarla (örneğin propofol) birlikte kullanılmamalıdır.
• Postindüksiyon apnesi meydana gelebileceğinden, hastanın sürekli izlenebileceği, uygun oksijen desteği, hava yolu idamesi ve yapay ventilasyonun derhal sağlanabileceği imkanlar yoksa kullanılmamalıdır.
• Alfaksalon analjezi sağlamadığından uygun ağrı kontrolü (analjezi) sağlanmadan tek başına uygulanmamalıdır.
• Kedilerde 4 haftalıktan küçük, köpeklerde ise 10 haftalıktan küçük yavrularda güvenli kullanımı değerlendirilmemiştir.
• Gelinciklerde tek başına veya tramadol ile kombinasyon halinde kullanımı önerilmez (10-20 mg/kg ve üzeri dozlarda ölümcül olabilir).
Gebe veya laktasyondaki hayvanlarda güvenli kullanımı tam olarak kesinleşmemiş olmakla birlikte, köpeklerde ve kedilerde sezaryen operasyonlarında rutin olarak kullanılmaktadır.
• Sezaryen uygulanan köpeklerde yapılan bir çalışmada, alfaksalon CRI alan annelerin yavrulаrının Apgar skorları daha düşük ve derlenme süreleri daha uzun olsa da yavru hayatta kalma oranında isofluran grubuyla fark bulunmamıştır.
• Fare, sıçan ve tavşanlar üzerinde yapılan çalışmalarda gebelik veya yavruların üreme performansı üzerinde zararlı etkiler gösterilmemiştir. Ferteletite etkileri değerlendirilmemiştir.
• Yalnızca maternal faydaların yavrulara potansiyel risklerden ağır bastığı durumlarda kullanılmalıdır.
İndüksiyon dozunun 5 katına kadar olan aşırı dozlarda (köpeklerde 20 mg/kg IV, kedilerde 50 mg/kg IV) hipoventilasyon, apne ve hipotansiyon en olası sonuçlardır.
• 50 mg/kg alan kedilerde ve hesaplama hatası nedeniyle önerilen oranın 10 katı CRI alan bir kedide belirgin kardiyorespiratuar depresyon, uzun süreli apne ve hipoksi bildirilmiştir.
• Kalp aritmileri meydana gelebilir. Uygun kardiyopulmoner destek ile uzatılmış izlem gerekebilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Alfaksalon; benzodiazepinler, opioidler, alfa-2 agonistler ve fenotiyazinler gibi cerrahi uygulamalarda yaygın olarak kullanılan premedikasyon ajanları ile güvenle kombinasyon halinde kullanılabilir ve bu ajanlar alfaksalon indüksiyon dozunu önemli ölçüde (%10 ila %50 oranında) düşürür (doz tasarrufu sağlar).
Propofol, Tiyopental: Birleşik Krallık etiketine göre alfaksalon, diğer intravenöz anestezik ajanlarla birlikte kullanılmamalıdır.
• Diğer Merkezi Sinir Sistemi (CNS) Depresanları: Alfaksalonun diğer CNS depresanları ile eş zamanlı kullanımı, her iki ilacın depresan etkilerini potansiyelize etmesi beklenir; bu nedenle uygun doz ayarlamaları yapılmalıdır.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Anestezi seviyesi / Merkezi sinir sistemi (CNS) etkileri
• Ventilasyon durumu (solunum hızı/derinliği/patern, mukoza rengi, SpO2, ETCO2)
• Kardiyovasküler durum (kalp hızı/ritmi, kan basıncı)
• Vücut ısısı
• Uygun hayvanlarda göz içi basıncı (IOP)
US ürün etiketine göre, uygulama öncesinde diğer terapötik ajanlarla karıştırılmamalıdır.
• Koruyucu içeren alfaksalon formülasyonu bazı ilaçlarla (örneğin butorfanol) aynı şırıngada karıştırıldığında enjektratta bulanık bir yapı oluştuğu anekdot olarak bildirilmiştir.
• Uyumluluk pH, konsantrasyon, sıcaklık ve kullanılan seyrelticiye bağlıdır.
Koruyucusuz ürünler (Avustralya/Yeni Zelanda): Kontrollü oda sıcaklığında (20°C - 25°C) saklanmalıdır. Açılan flakonlar aseptik teknikle kullanılmalı, tercihen 24 saat içinde tüketilmeli; kontaminasyon önlenirse 4°C'de 7 güne kadar saklanabilir. Solüsyon berrak, renksiz ve partikülsüz değilse kullanılmamalıdır.
• Çoklu doz (multidose) flakonlar (koruyucu içeren): Ethanol, benzetonyum klorür ve klorokresol içerir; ilk delindikten sonra 28 gün içinde (Alfaxan® Multidose IDX için 56 gün içinde) kullanılmalı, kalan ilaç atılmalıdır.
• Kontrollü madde statüsü gereği DEA yönetmeliklerine uygun olarak kilitli ve güvenli alanlarda saklanmalıdır.
Anestezi sonrası derlenme döneminde hastaların uygun bir tesiste ve yeterli gözetim altında tutulması gereklidir.
• Derlenmedeki hayvanlar psikomotor heyecan oluşabileceğinden elle tutulmamalı veya rahatsız edilmemelidir.
• Özellikle kedilerde derlenme odası sessiz ve sakin olmalıdır.
• Anestezi sırasında ve sonrasında hipotermi muhtemel olduğundan dış ısı kaynakları sağlanmalı ve vücut ısısı izlenmelidir.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Alfaksalon
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.