Ampisilin ve Beta-laktamaz İnhibitörü
• Penisilinlere karşı belgelenmiş şiddetli aşırı duyarlılığı (anafilaksi) olan hastalarda kontrendikedir.
• Çapraz reaktivite olasılığı nedeniyle diğer beta-laktam antibiyotiklere (örn. sefalosporinler, sefamisinler, karbapenemler) karşı aşırı duyarlılığı bilinen hastalarda dikkatli kullanılmalıdır.
• Tavşanlarda, ginepiriglerde (deniz domuzlarında), çinçilalarda veya hamsterlarda ciddi enterit ve klostridiyal enterotoksemiye neden olabileceği için penisilinler, sefalosporinler ve makrolidler kesinlikle uygulanmamalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER VE KEDİLER:
• Kritik hastalarda ampirik antibiyotik tedavisi (ekstralabel): 22 – 30 mg/kg IV (kombine miktar) her 6 - 8 saatte bir; gram-negatif aktiviteye sahip parenteral bir ilaçla (örn. aminoglikozit, florokinolon) kombinasyon halinde kullanılır.
• Oral doz alamayan hastalarda amoksisilin/klavulanat'a duyarlı enfeksiyonlar (ekstralabel): 22 mg/kg SC, IV veya IM her 8 saatte bir.
• Cerrahi profilaksi (ekstralabel): Kesiden yaklaşık 1 saat önce 22 mg/kg IV uygulanır; cerrahinin süresine bağlı olarak gerekirse intraoperatif olarak her 2 saatte bir tekrarlanabilir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Beta-laktamaz üreten bazı bakterilerin inhibisyonu yoluyla ampisilinin spektrumunu genişletmek amacıyla kullanılır.
• Parenteral tedavinin gerekli olduğu aerobik veya anaerobik gram-pozitif ve gram-negatif enfeksiyonların tedavisinde endikedir.
• Köpeklerde ve kedilerde oral amoksisilin/klavulanat tedavisinin uygun olmadığı durumlarda (örn. hasta NPO / ağızdan gıda alamıyor, sepsis, pnömoni veya diğer şiddetli enfeksiyonlar gibi kritik hastalık vakaları) veya cerrahi profilaksi için tercih edilir.
• Geniş spektrumlu kullanımlar için genellikle florokinolon veya aminoglikozit gibi başka bir ilaçla kombinasyon halinde kullanılır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Ampisilin, hücre duvarı sentezini inhibe ederek etki gösteren zamana bağlı bakterisidal bir ajandır.
• Hücre duvarındaki mopeptit sentezini engelleyerek kusurlu bir bariyer ve ozmotik olarak kararsız bir sferoplast oluşumuna yol açar.
• Beta-laktam antibiyotikler, hücre duvarı sentezinde yer alan bakteriyel sitoplazmik membrandaki çeşitli enzimlere (örn. karboksipeptidazlar, transpeptidazlar, endopeptidazlar) bağlanır.
• Sulbaktam, bazı bakterilere karşı intrinsik antibakteriyel aktiviteye sahipken, kombine edildiğinde ampisilin spektrumunu beta-laktamaz üreten dirençli suşlara (Escherichia coli, Pasteurella spp, Staphylococcus spp, Klebsiella spp, Proteus spp) karşı genişletir.
• Sulbaktam, beta-laktamazlara bağlanarak ampisilinin beta-laktam halkasını hidrolizden korur.
Gİ kanaldan emilmediği için parenteral (IV, İM, SC) olarak uygulanmalıdır.
• Parenteral uygulandığında farmakokinetik profili çoğu türde ampisiline çok benzer.
• Buzağılar üzerinde yapılan bir çalışmada, eliminasyon fazındaki sulbaktam plazma konsantrasyonlarının ampisilinkinden sürekli olarak daha yüksek olduğu gösterilmiştir.
• Sağlıklı, laktasyonda olmayan sığırlarda yapılan bölgesel IV ekstremite perfüzyonu (RIVLP) çalışmalarında, ampisilin ve sulbaktamın sinovyal sıvıya ve perfüze edilen uzva yüksek düzeyde penetrasyon gösterdiği saptanmıştır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Penisilinlere karşı belgelenmiş şiddetli aşırı duyarlılığı (anafilaksi) olan hastalarda kontrendikedir.
• Çapraz reaktivite olasılığı nedeniyle diğer beta-laktam antibiyotiklere (örn. sefalosporinler, sefamisinler, karbapenemler) karşı aşırı duyarlılığı bilinen hastalarda dikkatli kullanılmalıdır.
• Tavşanlarda, ginepiriglerde (deniz domuzlarında), çinçilalarda veya hamsterlarda ciddi enterit ve klostridiyal enterotoksemiye neden olabileceği için penisilinler, sefalosporinler ve makrolidler kesinlikle uygulanmamalıdır.
Hem ampisilin hem de sulbaktam plasentayı geçer. Yarar/risk oranı veteriner hekim tarafından değerlendirilerek kullanılmalıdır.
• Anne sütüne düşük konsantrasyonlarda geçerler; emziren yavrular gastrointestinal bozukluklar açısından izlenmelidir.
Yüksek dozlarda veya MSS penetrasyonunu artıran durumlarda nörolojik etkiler (örn. köpeklerde ataksi, nöbet eşiğinin düşmesi) rapor edilmiştir.
• Doz aşımı durumunda semptomatik tedavi uygulanmalı ve gerekirse doz azaltılmalı veya farklı bir antibiyotiğe geçilmelidir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Ampisilinin sulbaktam ile kombinasyonu, beta-laktamaz üreten organizmalara karşı sinerjik etki sağlayarak antibakteriyel spektrumu genişletir. Geniş spektrumlu kullanımlarda aminoglikozitler veya florokinolonlarla kombinasyonları önerilir.
Aminoglikozitler (örn. amikasin, gentamisin): Beta-laktam antibiyotikler in vitro (ve kronik böbrek hastalarında in vivo) aminoglikozitleri inaktive edebilir.
• Bakteriyostatik Antimikrobiyaller (örn. kloramfenikol, eritromisin ve diğer makrolidler, tetrasiklinler, sülfonamidler): Beta-laktamlar ile bakteriyostatik antibiyotikler arasında in vitro antagonizm kanıtları bulunmaktadır.
• Allopurinol: İnsanlarda eşzamanlı kullanım cilt döküntülerini artırabilir.
• Diklormenamid: Birlikte kullanım hipokalemi riskini artırabilir.
• Metotreksat (MTX): Ampisilin, MTX'in renal atılımını azaltarak toksisite riskini artırabilir.
• Mikofenolat: Birlikte kullanım mikofenolat konsantrasyonlarını veya etkilerini azaltabilir.
• Probenesid: Ampisilin ve sulbaktamın renal tübüler sekresyonunu azaltarak sistemik konsantrasyonlarını uzatabilir.
• Varfarin: Eşzamanlı kullanım K vitamini üretimini azaltabilir ve kanama riskini artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Toksik belirtiler gelişmediği sürece genellikle sadece etkililiğin izlenmesi yeterlidir.
• Önceden var olan karaciğer disfonksiyonu olan hastalarda periyodik karaciğer paneli (karaciğer enzimleri, bilirubin) takip edilmelidir.
• Aminoglikozitlerle eşzamanlı kullanımda serum aminoglikozit düzeyleri etkilenebileceğinden dikkatli olunmalıdır.
IV kullanım için steril enjeksiyonluk su ve %0.9 sodyum klorür ile sulandırılabilir. 30 mg/mL konsantrasyonda 4°C'de 72 saat, oda sıcaklığında 8 saat stabildir.
• İM kullanım için steril enjeksiyonluk su veya %0.5 veya %2 lidokain hidroklorür kullanılabilir, sulandırıldıktan sonra 1 saat içinde uygulanmalıdır.
• Laktat Ringer Solüsyonu (LRS) ile co-infüzyonu ampisilin konsantrasyonunu yaklaşık %30 oranında düşürebileceğinden dikkatli olunmalıdır.
• Vancomycin ile uyumludur; birçok ilaçla Y-site uyumluluğu değişkenlik gösterirken amiodarone, amfoterisin B, siprofloksasin, diazepam ve propofol/tiyopental gibi bazı ajanlarla geçimsizdir.
Ampisilin/sulbaktam tozu 30°C veya altında saklanmalıdır.
Gerekli dozaj aralıkları (6-8 saatte bir) nedeniyle bu ilacın yalnızca yatan hastane ortamındaki hastalara uygulanması en uygundur.
Veteriner İlaçlar 20 Preparat
Beşeri İlaçlar 14 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Ampisilin ve Beta-laktamaz İnhibitörü
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.