Hidroklorotiyazit
• Anürisi olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Hidroklorotiyazit veya herhangi bir tiyazide karşı aşırı duyarlılığı olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Gebelikte (göreceli kontrendikasyon) kullanımı kontrendikedir.
• Absorptif (intestinal) hiperkalürili köpeklerde hiperkalemiye yol açabileceğinden kullanılmamalıdır.
• Ciddi böbrek hastalığı, önceden var olan elektrolit ve su dengesizlikleri, eş zamanlı yüksek doz döngü diüretiki uygulaması, bozulmuş karaciğer fonksiyonu, hiperürisemi, sistemik lupus eritematozus (SLE) ve şeker hastası (diabetes mellitus) olan hastalarda aşırı dikkatle kullanılmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• Tekrarlayan kalsiyum oksalat ürolitlerinin önlenmesi (renal hiperkalpüri, etiket dışı): Diyet tedavisi kalsiyum oksalat kristalürisini yeterince kontrol edemediğinde eklenir. Çoğu klinisyen günde iki kez 2 – 2.2 mg/kg PO önermektedir.
• Diüretik ajan (etiket dışı - Kalp yetmezliği): Döngü diüretiklerine (loop diüretikler) dirençli hale gelen hastalarda ek tedavi olarak günde 0.2 – 0.84 mg/kg PO. Diğer dozaj rejimlerinde günde bir veya iki kez 0.5 ila 4 mg/kg PO önerilmiştir. Sekonder nefron blokajı sağlamak için döngü diüretik tedavisindeki köpeklerde düşük başlangıç dozları seçilmeli, klinik yanıta göre doz artırılırken böbrek değerleri ve elektrolitler sıklıkla izlenmelidir. Spironolakton kullanan köpekler için spironolakton ile sabit doz (1:1) kombinasyonu (Aldactazide®) düşünülebilir.
• Karaciğer hastalığı olan hastadarda asit (etiket dışı): Spironolakton içerik baz alınarak ampirik olarak günde iki kez 0.5 – 1 mg/kg PO (Aldactazide® formülasyonu ile) dozunda verilir.
• Sistemik hipertansiyon (etiket dışı): Kalsiyum kanal blokerleri veya renin-angiotensin-aldosteron bloker ilaçlara alternatif ajan olarak günde bir veya iki kez 2 – 4 mg/kg PO. Diğer raporlar, potasyum kaybını azaltmak için günde bir ila iki kez 1 mg/kg PO dozunun günde iki kez 1 – 2 mg/kg PO spironolakton ile kombine edilebileceğini öne sürmektedir.
• Nefrojenik diabetes insipidus (etiket dışı): a) Düşük sodyum diyet ile günde iki kez 2 mg/kg PO. b) Günde iki kez 2.5 – 5 mg/kg PO.
• İnsülinomaya ikincil hipoglisemi (etiket dışı): Diazoksit tek başına kan glikozunu yeterince artırmıyorsa, diazoksit ile birlikte günde iki kez 1 – 2 mg/kg PO.
KEDİLER:
• Diüretik ajan (etiket dışı - Kalp yetmezliği): Furosemide dirençli hale gelen hastalarda furosemid ile kombinasyon halinde günde iki kez 1 – 2 mg/kg PO. Köpeklerde olduğu gibi, düşük başlangıç dozları seçilmeli ve klinik yanıt beklenirken böbrek değerleri ile elektrolitler sık sık izlenmelidir.
• Karaciğer hastalığı olan hastalarda asit (etiket dışı): Spironolakton içerik baz alınarak ampirik olarak günde iki kez 0.5 – 1 mg/kg PO (Aldactazide® ile).
• İdrarda kalsiyum oksalat satürasyonunun azaltılması (etiket dışı): Günde iki kez 1 mg/kg PO. (NOT: Çalışma sağlıklı kedilerde yapılmıştır; spontan kalsiyum oksalat ürolitiazisi olan kedilerde etkisi bilinmemektedir).
• Nefrojenik diabetes insipidus (etiket dışı): Günde iki kez 2.5 – 5 mg/kg PO.
• Merkezi diabetes insipidus (etiket dışı): Günde iki kez 12.5 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) PO.
ATLAR:
• Hiperkalemik periyodik paralizi (HyPP) ek tedavisi (etiket dışı): Diyet ayarlaması epizotları kontrol etmediğinde her 12 saatte bir 0.5 – 1 mg/kg PO.
KUŞLAR:
• Kalp yetmezliği tedavisi için diüretik ajan (etiket dışı): Spironolakton ile sabit doz (1:1) kombinasyonu kullanılarak günde iki kez hidroklorotiyazit 1 mg/kg PO.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Köpeklerde ve potansiyel olarak kedilerde kalsiyum oksalat ürolitlerinin nüksünün önlenmesine yardımcı olmak
• İleri evre konjestif kalp yetmezliğinde (örneğin bir döngü diüretiki ile kombinasyon halinde) ek tedavi olarak
• Asit ve hipermagnezemi tedavisinde
• Nefrojenik diabetes insipidus tedavisinde
• Kaviter efüzyonu veya kalp yetmezliği olan kuş türlerinde diüretik seçenek olarak
• At sekretuar diyet tedavisinin epizotları kontrol etmediği durumlarda hiperkalemik periyodik paralizi (HyPP) için asetazolamide alternatif olarak
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Tiyazid diüretikler, muhtemelen tübüler hücrelerin metabolizmasını değiştirerek renal tübüler epitel boyunca sodyum iyonlarının taşınmasına müdahale ederek etki gösterir.
• Etkinin temel yeri nefronun kortikal seyreltici segmentidir.
• Sodyum, klorür ve suyun atılımını artırır; potasyum, magnezyum, fosfat, iyodür ve bromür atılımını artırırken glomerüler filtrasyon hızını (GFR) düşürür.
• Plazma renin ve buna bağlı aldosteron seviyeleri artar ve bu durum hipokalemik etkilere katkıda bulunur.
• Bikarbonat atılımı artar ancak idrar pH'ı üzerindeki etkiler genellikle minimumdur.
• Tiyazidler başlangıçta hiperkalsiürik etkiye sahiptir, ancak tedavi devam ettikçe kalsiyum atılımı önemli ölçüde azalır.
• Ürik asit atılımı tiyazidler tarafından azaltılır; diyabetik hastalarda hiperglisemiye neden olabilir veya bunu şiddetlendirebilir, prediyabetik hastalarda ise diabetes mellitus'u tetikleyebilir.
• Nefrojenik diabetes insipidusta tiyazid diüretik uygulaması paradoksal bir idrar çıkışı düşüşü ile sonuçlanabilir; bu etki sodyum azalımı ile ilişkilidir.
Evcil hayvanlarda farmakokinetiği çalışılmamıştır.
• İnsanlarda oral uygulamadan sonra %65 ila %75 oranında emilir.
• Diüretik aktivitenin başlangıcı uygulamadan 2 saat sonra gerçekleşir ve 4 ila 6 saatte zirve yapar.
• Serum yarı ömrü (t1/2) yaklaşık 5.6 ila 14.8 saat arasındadır ve etki süresi 6 ila 12 saat sürer.
• İlaç metabolize olmaz ve idrarla değişmeden atılır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Anürisi olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Hidroklorotiyazit veya herhangi bir tiyazide karşı aşırı duyarlılığı olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Gebelikte (göreceli kontrendikasyon) kullanımı kontrendikedir.
• Absorptif (intestinal) hiperkalürili köpeklerde hiperkalemiye yol açabileceğinden kullanılmamalıdır.
• Ciddi böbrek hastalığı, önceden var olan elektrolit ve su dengesizlikleri, eş zamanlı yüksek doz döngü diüretiki uygulaması, bozulmuş karaciğer fonksiyonu, hiperürisemi, sistemik lupus eritematozus (SLE) ve şeker hastası (diabetes mellitus) olan hastalarda aşırı dikkatle kullanılmalıdır.
Plentasını geçer; gebe farelere veya sıçanlara organogenez döneminde uygulandığında fetal zarar kanıtı görülmemiştir. Hayvanlarda güvenliği kanıtlanmadığından, bu ilaç yalnızca anneye sağladığı yarar yavrulara olası risklerden fazla olduğunda kullanılmalıdır.
Aşırı doz; elektrolit ve su dengesizliğine, merkezi sinir sistemi etkilerine (letarji, koma ve nöbetler) ve gastrointestinal etkilere (hipermotilite, GI rahatsızlık) neden olabilir. BUN değerlerinde geçici artışlar görülebilir. Tedavi, son oral alımdan sonra standart protokoller kullanılarak GI dekontaminasyonunu içerir. Sıvı ve elektrolit dengesizliklerini şiddetlendirebileceğinden eş zamanlı katartiklerin verilmesinden kaçınılır. Elektrolit ve su dengesizlikleri destekleyici şekilde izlenmeli ve tedavi edilmelidir. Solunum, MSS ve kardiyovasküler durum izlenmeli, gerekirse destekleyici tedavi uygulanmalıdır.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
İleri evre kalp yetmezliği vakalarında döngü diüretikleri (furosemid, torsemid) ile sekonder nefron blokajı sağlamak amacıyla kombinasyon halinde sinerjik/yardımcı olarak kullanılabilir.
Amfoterisin B: Tiyazidlerle kullanımı şiddetli hipokalemi riskini artırabilir.
• Bromürler: Bromürlerin atılımını artırabilir, nöbet kontrolünü ve dozaj gereksinimlerini etkileyebilir.
• Kalsiyum İçeren Ürünler: Tiyazidler eş zamanlı uygulanırsa hiperkalemi şiddetlenebilir.
• Kolestiramin: Hidroklorotiyazit emilimini azaltabilir.
• Kortikosteroidler, Kortikotropin: Tiyazidlerle kullanımı şiddetli hipokalemi riskini artırabilir.
• Diazoksit: Hiperglisemi, hiperürisemi ve hipotansiyon riskini artırır.
• Digoksin: Tiyazid kaynaklı hipokalemi, hipomagnezemi ve/veya hiperkalemi digoksin toksisitesi olasılığını artırabilir.
• Hipotansif Ajanlar (amlodipin, enalapril, telmisartan vb.): Ek hipotansif etkilere neden olabilir.
• İnsülin: Tiyazidler insülin gereksinimini artırabilir.
• Döngü Diüretikleri (furosemid, torsemid vb.): Ek hipotansif, hipovolemik ve elektrolit etkileri olabilir.
• Metenamin: Tiyazidler idrarı alkalileştirebilir ve metenamin etkinliğini azaltabilir.
• Miyelosupresif Ajanlar (siklofosfamid, metotreksat vb.): Maruziyeti artırabilir ve miyelosupresyonu güçlendirebilir.
• NSAİİ'ler (karprofen, meloksikam, robenakoksib vb.): Tiyazidler renal toksisite riskini artırabilir, NSAİİ'ler ise tiyazidlerin diüretik etkilerini azaltabilir.
• Nöromüsküler Bloker Ajanlar: Tubokürarin veya diğer depolarizan olmayan nöromüsküler blokerlerin yanıtını veya etki süresini artırabilir.
• Probenesid: Tiyazid kaynaklı ürik asit tutulumunu bloke eder.
• Kinidin: Yarı ömrü tiyazidfer tarafından uzatılabilir.
• D Vitamini: Tiyazidler eş zamanlı uygulanırsa hiperkalemi şiddetlenebilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Serum elektrolitleri, BUN, kreatinin, glikoz
• Hidratasyon durumu
• Kan basıncı (endike ise)
• Tam kan sayımı (CBC, endike ise)
Ticari tabletlerden spironolakton/hidroklorotiyazit oral süspansiyonu hazırlama yöntemi yayınlanmıştır: 24 adet spironolakton/hidroklorotiyazit 25/25 mg tablet 60 mL Ora-Plus® ile tritüre edilir ve Ora-Sweet® (veya Ora-Sweet® SF) ile 120 mL'ye tamamlanır. Bu işlem, hem spironolakton hem de hidroklorotiyazit için 5 mg/mL'lik bir süspansiyon sağlar; 5°C ve 25°C'de saklandığında 60 gün boyunca %90'dan fazla potansiyeli korur. Hazırlanan hidroklorotiyazit müstahzarları Işıktan korunmalıdır.
Kapsüller ve tabletler oda sıcaklığında (20°C-25°C) sıkı, ışık geçirmeyen kaplarda saklanmalıdır.
Bu ilaca başlandığında hayvanınız normalden daha sık idrara çıkabilir.
• Bu ilaç yemekle birlikte veya aç karnına verilebilir. Her zaman suya erişim sağlandı.
• Hayvanınız boş mideyle ilaç aldıktan sonra kusarsa veya hasta gibi davranırsa, bunun yardımcı olup olmadığını görmek için mama veya küçük bir ödül maması ile verin. Kusma devam ederse veterinerinize başvurun.
• Bu ilaç kan basıncını ve tuzları değiştirebileceğinden veterineriniz daha sık izlem önerecektir.
• Aşırı susama, kas zayıflığı, bayılma, baş eğme, idrar yapamama veya hızlı kalp atışı fark edilirse derhal veterinerinize başvurun.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Hidroklorotiyazit
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.