İ̇oheksol
• İoheksol veya diğer iyot bazlı kontrast maddelere karşı önceden bilinen aşırı duyarlılık (hipersensitivite) öyküsü olanlarda kontrendikedir.
• Bazı formülasyonları intratekal kullanım için kontrendikedir; intratekal kullanım için ürün seçimi dikkatle yapılmalıdır.
• Şiddetli böbrek veya karaciğer yetmezliği, şiddetli kardiyovasküler hastalık, hipertiroidizm, monoklonal gammopati veya feokromositoması olan hayvanlarda dikkatle kullanılmalıdır.
• Büyük köpeklerde miyelografi sırasında 8 mL'den büyük kontrast madde hacimleri ve serebellomedullar sistern içine enjeksiyondan kaçınılmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFR) Tahmini (Etiket Dışı):
- Sağlıklı köpeklerde 300 mg iyot/mL içeren solüsyon ile 129 – 658 mg/kg ioheksol IV, yaklaşık 1 dakikada uygulanır. 2 örnekli (2 ve 3. saatler) veya 3 örnekli (2, 3 ve 4. saatler) yöntemler kullanılır.
- 64.7 mg/kg IV, 1 dakikada uygulanır. 1, 2 veya 3 örnekli yöntem için sırasıyla 60, 90 ve 180. dakikalarda; 5 örnekli yöntem için 5, 15, 60, 90 ve 180. dakikalarda örnek alınır.
- Azotemik olmayan hayvanlarda 90 mg iyot/kg, azotemik hayvanlarda 45 mg iyot/kg IV. Azotemik olmayanlarda 120, 180 ve 240. dakikalarda; azotemiklerde 120, 240 ve 360. dakikalarda 3 örnek alınır.
• Sindirim Sistemi Kontrast Ajanı (Etiket Dışı):
- Şüpheli GI perforasyon: 240 mg iyot/mL içeren ioheksol solüsyonu 700 – 875 mg iyot/kg PO (orogastrik sonda ile tercih edilir). Uygulama hemen sonrasında ve 15, 30, 60. dakikalarda radyografi çekilir.
- Radyografi ve ultrasonografi için ikili amaçlı kontrast: 647 mg/mL ioheksol, 1.5 mL/kg + karboksimetilselüloz %0.5 (8.5 mL/kg) PO.
KEDİLER:
• GFR Tahmini (Etiket Dışı):
- Azotemik olmayanlarda 90 mg iyot/kg, azotemiklerde 45 mg iyot/kg IV (120, 180, 240. dakikalar ve azotemiklerde ek olarak 360. dakika örnekleme).
- 647 mg/kg ioheksol IV, ardından 1 mL %0.9 NaCl solüsyonu.
• Şüpheli GI Perforasyon Vakalarında Kontrast Ajanı (Etiket Dışı):
- 1:3 oranında ioheksol 240 sulandırması, 10 mL/kg vücut ağırlığı (nazogastrik/nasoesofageal sonda ile). Uygulama hemen sonrasında, 15, 30 ve 60. dakikalarda radyografi alınır.
ATLAR:
• GFR Tahmini (Etiket Dışı):
- 75.5 mg/kg ioheksol IV hızlı bolus (1 dakikada), plazma örnekleri 5, 30 ve 90. dakikalarda alınır.
KUŞLAR:
• Kontrast Ajanı (Etiket Dışı):
- 2 – 3 mL/kg IV, 3 ila 5 saniyede.
- Orta boy papağanlarda ioheksol 240 ile kursağa 25 – 30 mL/kg (su ile 1:1 seyreltilebilir).
• İntestinal Geçirgenlik (Etiket Dışı):
- 1 mL/kg PO (ioheksol 755 mg/mL solüsyon), plazma konsantrasyonu 45, 90 ve 180. dakikalarda ölçülür.
RABBITLER (TAVŞANLAR):
• Kontrast Ajanı (Etiket Dışı):
- 64.7 mg/kg ioheksol (300 mg/mL organik iyot kullanılarak 0.1 mL/kg) IV hızlı bolus (1 dakikada).
SÜRÜNGENLER:
• Yeşil İhuanalarda GFR Tahmini (Etiket Dışı):
- 75 mg/kg ioheksol IV; kan örnekleri enjeksiyon sonrası 4, 8 ve 24. saatlerde toplanır.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Medikal görüntüleme işlemlerinde (radyografi, miyelografi vb.) radyopak kontrast ajan olarak kullanılması.
• Glomerüler filtrasyon hızının (GFR) hesaplanması ve böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi.
• Azotemi başlangıcından önce kronik böbrek hastalığının (KBH) teşhisi.
• KBH'nin ilerlemesinin izlenmesi (özellikle sarkopenisi olan ve serum kreatinin ölçümlerinin GFR düşüşünü doğru yansıtmadığı durumlarda).
• Nefrotoksik ilaçların (örn. sisplatin, aminoglikozidler) doz ayarlamalarının planlanmasına yardımcı olunması.
• Şüpheli gastrointestinal sistem perforasyonlarının tespiti.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
İoheksol, glomerüler filtrasyon hızını ve dolayısıyla böbrek fonksiyonunu ölçmek için ideal bir marker ajandır.
• Plazma proteinlerine bağlanması ihmal edilebilir düzeydedir (<%1).
• 24 saat içinde idrarla değişmeden neredeyse %100 oranında atılır.
• Organik iyot radyopaktır ve komşu anatomik yapıların netleşmesini sağlar.
• Geleneksel (iyonik) radyo-kontrast ajanlara kıyasla daha düşük osmolaliteye sahiptir; bu sayede ağrı, ısı hissi, hemodinamik değişiklikler, EKG değişiklikleri ve endotel/eritrosit hasarı gibi advers etki insidansı düşüktür.
İntravasküler uygulamadan sonra hızla dolaşıma dağılır.
• Plazma proteinlerine bağlanma oranı çok düşüktür (%1'den az).
• Normal böbrek fonksiyonuna sahip hastalarda 24 saat içinde dozun neredeyse %100'ü idrarla atılır.
• Köpeklerde farmakokinetik parametreler: Dağılım hacmi (Vdss) 221 mL/kg; klirens 2.5 – 2.9 mL/kg/dakika; ortalama kalış süresi 82 dakika; eliminasyon yarı ömrü (t1/2) 75 dakika.
• Kedilerde ortalama klirens değerleri 2.3 mL/kg/dakika ve 2.75 mL/kg/dakika olarak bildirilmiştir.
• İnsanlarda eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 2 saattir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• İoheksol veya diğer iyot bazlı kontrast maddelere karşı önceden bilinen aşırı duyarlılık (hipersensitivite) öyküsü olanlarda kontrendikedir.
• Bazı formülasyonları intratekal kullanım için kontrendikedir; intratekal kullanım için ürün seçimi dikkatle yapılmalıdır.
• Şiddetli böbrek veya karaciğer yetmezliği, şiddetli kardiyovasküler hastalık, hipertiroidizm, monoklonal gammopati veya feokromositoması olan hayvanlarda dikkatle kullanılmalıdır.
• Büyük köpeklerde miyelografi sırasında 8 mL'den büyük kontrast madde hacimleri ve serebellomedullar sistern içine enjeksiyondan kaçınılmalıdır.
Laboratuvar hayvanlarında yapılan çalışmalarda fertiliteyi bozmamış veya fetal zarara dair kanıt göstermemiştir.
• Süte çok düşük miktarlarda geçer; emziren yavrulerde advers etki bildirilmemiştir, genellikle emzirme ile uyumludur.
• Hayvanlarda güvenliği tam olarak kanıtlanmadığından, maternal yararlar yavrulara olası risklerden fazla ise kullanılmalıdır.
IV aşırı dozun advers etkileri ciddi ve yaşamı tehdit edici olabilir; öncelikle pulmoner ve kardiyovasküler sistemleri etkiler.
• Klinik bulgular: Siyanoz, bradikardi, asidoz, pulmoner hemoraji, konvülsiyonlar, koma ve kardiyak arrest.
• Tedavi: Destekleyicidir.
• Aşırı doz şüphesinde veteriner zehir danışma merkezleri ile iletişime geçilmesi önerilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Özel bir farmakolojik sinerji kombinasyonu belirtilmemiştir.
Beta-Adrenerjik Reseptor Antagonistleri (örn. atenolol, propranolol): Eşzamanlı kullanım kontrast reaksiyonlarının eşiğini düşürür ve şiddetini artırır. Dikkatli kullanılmalıdır.
• CNS Uyarıcıları (örn. kafein, doksapram): İoheksol ile (özellikle intratekal kullanımda) eşzamanlı kullanım nöbet eşiğini düşürme riskini artırabilir.
• İyot İzotopları: İoheksol, tiroid dokusuna bağlanmayı iki haftaya kadar değiştirebilir.
• Metformin: İyotlu kontrast maddelerin enjeksiyonu, metformin kullanan hastalarda laktik aside ve akut böbrek yetmezliğine yol açabilir.
• Monoamin Oksidaz İnhibitörleri (MAOİ; örn. amitraz, linezolid, selegilin): Özellikle intratekal kullanımda nöbet eşiğini düşürme riskini artırabilir.
• Fenotiyazinler (örn. asepromazin, klorpromazin): Özellikle intratekal kullanımda nöbet eşiğini düşürme riskini artırabilir.
• QT Uzatıcı İlaçlar (örn. amiodaron, sisaprid, prokainamid, kinidin, sotalol): İoheksol QT aralığının ek uzamasına neden olabilir.
• Trisiklik Antidepresanlar (TCA; örn. amitriptilin, klomipramin): Özellikle intratekal kullanımda nöbet eşiğini düşürme riskini artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Advers etkiler ve aşırı duyarlılık reaksiyonları açısından klinik izlem.
• Tiroid fonksiyon testleri (iyot bazlı izotop kullanılacaksa ioheksolün tiroid iyot bağlama kapasitesini 2 haftaya kadar azaltabileceği unutulmamalıdır).
Uyumluluk; pH, konsantrasyon, sıcaklık ve kullanılan seyrelticiye bağlıdır.
• Bildirilen uyumlu ilaçlar (konsantrasyona bağlı olarak): Ampisilin, kloramfenikol sodyum süksinat, simetidin, diazepam, difenhidramin, epinefrin, gentamisin, heparin, hidrokortizon sodyum süksinat, lidokain, metilprednizolon sodyum süksinat, nitrogliserin, protamin ve vazopressin.
Oda sıcaklığında (20-25°C) saklayın; 15°C ile 30°C arasındaki sıcaklık değişimlerine izin verilir.
• Işıktan koruyun; dondurmayın.
• Kontrast medya ısıtıcısında 36°C ile 38°C arasında en fazla bir ay süreyle saklanabilir.
Bu ilaç yalnızca veteriner hekimler tarafından uygulanmalıdır.
• Uygulama öncesinde ve sonrasında hastaların hidrate (iyi su almış) olduğundan emin olunmalıdır.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 22 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
İ̇oheksol
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.