Ketamin

KÖPEKLER:
- Anestezi Ek Ajanı (Etiket Dışı): Saha koşullarında yüksek hacimli cerrahi sterilizasyon için Ketamin 4.5 mg/kg, medetomididin 0.04 mg/kg ve hidromorfon 0.09 mg/kg IM bir arada uygulanır.
- Opioid ve Deksemedetomidin Kombinasyonları ('Doggie Magic'): Geriatrik köpeklerde veya renal/karaciğer yetmezliğinde propofol öncesi premedikasyon; hafif sedasyon; ortopedik radyografi; ovariohisterektomi veya kastrasyon için cerrahi anestezi düzeyi sağlamak amacıyla, vücut yüzey alanına göre (µg/m2) deksmedetomidin, butorfanol/hidromorfon/buprenorfin ve ketamin (100 mg/mL) kombinasyonları IM veya IV uygulanır.
- Premedikasyon / Anestezi İndüksiyonu: Ketamin 5.5 mg/kg + diazepam 0.28 mg/kg IV; Ketamin 10 mg/kg + midazolam 0.5 mg/kg IV; Ketamin 3 mg/kg + deksmedetomidin 15 µg/kg + buprenorfin/butorfanol/hidromorfon IM; Ketamin 15 mg/kg IM (ksilazin 1 mg/kg IM sonrası); Ketamin 5-7.5 mg/kg IM + medetomidin 40 µg/kg IM.
- Adjuan Ağrı Kontrolü (CRI): 0.5 mg/kg IV yükleme dozu, ardından 0.1 – 0.6 mg/kg/saat IV CRI; İntraoperatif kullanım için 0.5 mg/kg IV yükleme ve 10 – 20 µg/kg/dakika IV CRI; Postoperatif analjezi için 2 – 10 µg/kg/dakika IV CRI; Ketamin/lidokain, Ketamin/lidokain/deksmedetomidin, MLK (Morfin/Lidokain/Ketamin) ve DMLK protokolleri.
- Refrakter Status Epileptikus: 5 mg/kg IV bolus.

• KEDİLER:
- Etiket Dozu (FDA Onaylı): Kısıtlama (restraint) için 11 mg/kg IM; iskelet kası gevşemesi gerektirmeyen tanısal veya minör cerrahi işlemler için 22 – 33 mg/kg IM.
- Benzodiazepin Kombinasyonları: Ketamin 5 mg/kg + diazepam 0.25 mg/kg IV.
- Opioid ve Deksemedetomidin Kombinasyonları ('Kitty Magic' / DKT): Hafif sedasyon, kastrasyon ve invaziv cerrahiler için farklı hacimlerde (2-8 kg arası kediler için tablolara göre) IM uygulama.
- Agresif Kediler: Ağız içine veya kedinin ağzına doğru kateter ile 1 mL ketamin püskürtme (spray) yöntemi.
- Adjuan Analjezi: 0.5 mg/kg IV yükleme, ardından 0.1 – 0.6 mg/kg/saat IV CRI; MLK solüsyonu ile 10 mL/kg/saat hızında IV infüzyon.

• ATLAR:
- Saha Anestezisi: Xylazin (1 mg/kg IV veya 2 mg/kg IM) sedasyonu takiben 5-10 dakika içinde Ketamin 2 mg/kg IV. Yetersiz sedasyon durumunda xylazin, butorfanol, diazepam veya guaifenesin eklenebilir.
- Tam İntravenöz Anestezi (TIVA) ve PIVA: Guaifenesin/Ketamin/Xylazin (GKX - 'Triple-drip') 1.5 – 2.2 mL/kg/saat IV CRI; Guaifenesin/Ketamin/Detomidin (GKD); Ketamin/Medetomidin/Midazolam IV CRI; Ketamin/Midazolam/Xylazin IV CRI.

• SIĞIRLAR VE GEVENLER (RÜMİNATÖRLER):
- Ketamin Stun (Kimyasal Restraint): Ketamin 0.3 – 0.5 mg/kg + xylazin 0.025 – 0.05 mg/kg + butorfanol 0.05 – 0.1 mg/kg IV; IM veya SC kombinasyonları.
- Adjuan Analjezi: 0.4 – 1.2 mg/kg/saat IV CRI.

• DEVELER / LAMA VE ALPAKALAR:
- Alpakalar ve Llamalar için kombinasyon şırıngaları ile IM/IV sedasyon, anestezi indüksiyonu ve kastrasyon protokolleri (örn. alpaka için ketamin 4.6 mg/kg + butorfanol 0.046 mg/kg + xylazin 0.46 mg/kg IM).

• DOMUZLAR:
- Atropin premedikasyonunu takiben ketamin 11 mg/kg IM; anesteziyi uzatmak için 2 – 4 mg/kg IV ekleme; Ketamin 22 mg/kg + acepromazin 1.1 mg/kg IM; Ketamin 8 mg/kg + detomidin 0.18 mg/kg + butorfanol 0.3 mg/kg IM.

• KUŞLAR:
- Tek başına Ketamin (Ağırlığa göre): <100 g için 0.1 – 0.2 mg/g IM; 250-500 g için 0.05 – 0.1 mg/g IM; 500 g - 3 kg için 0.02 – 0.1 mg/g IM; >3 kg için 0.02 – 0.05 mg/g IM.
- Acepromazin, diazepam veya xylazin kombinasyonları IM veya IV.

• GELİNCİKLER:
- Ketamin 5 mg/kg + butorfanol 0.1 mg/kg + medetomidin 80 µg/kg IM.

• KEMİRGENLER VE TAVŞANLAR:
- Fare, sıçan, hamster, gerbil, kobay ve tavşanlarda türlere özel mg/kg dozlarında ketamin, diazepam, xylazin, midazolam ve buprenorfin kombinasyonları (IM, IP, IV veya intranazal).

• SÜRÜNGENLER:
- Genel Anestezi: Ketamin 22 – 88 mg/kg IM.
- Orta/küçük kara kaplumbağaları, tatlı su kaplumbağaları ve iguanalar için ketamin + medetomidin ve/veya butorfanol kombinasyonları (IV veya IM).

FDA onaylı olarak kedilerde ve insan dışı primatlarda kısıtlama (restraint) veya iskelet kası gevşemesi gerektirmeyen tanısal/minör cerrahi işlemler için tek ajan olarak endikedir.
• Birçok türde genel anestezi indüksiyonu sağlamak amacıyla kullanılır.
• Cerrahi anestezi düzeyi sağlamak ve inhalan anestezi miktarını azaltmak için sürekli infüzyon (CRI) şeklinde analjezi sağlamak amacıyla kullanılır.
• Kedilerde midazolam ile kombine edilerek intranazal yolla sedasyon indüksiyonunda kullanılır.
• 'Wind-up' ağrı etkisini azaltmak, cerrahiyle ilişkili abartılı ağrıları ve kronik ağrı durumlarını önlemek amacıyla adjuan analjezik olarak kullanılır.

Hızlı etkili, önemli analjezik aktiviteye sahip ve sağlıklı hayvanlarda nispeten az kardiyovasküler depresan etki gösteren genel bir anesteziktir.
• Talamoneokortikal sistemi baskılayarak limbik sistemden ayırır (dissosiyatif anestezi).
• N-metil-D-aspartat (NMDA) reseptörlerinin fensiklidin bağlama bölgesine bağlanarak reseptör aktivitesini ve uyarıcı bir nörotransmitter olan glutamat salınımını azaltır.
• Sağlıklı hayvanlarda kardiyovasküler sistem üzerindeki etkileri sempatik tonus artışına ikincil olarak; artmış kardiyak debi, kalp hızı, ortalama aort basıncı, pulmoner arter basıncı ve merkezi venöz basınç şeklindedir.
• Solunum sisteminde apnöstik solunuma neden olabilir; normal dozlarda belirgin solunum depresyonuna yol açmaz ancak yüksek dozlarda solunum hızını düşürebilir, bronkodilatasyon yapabilir.
• Subanestezik dozlarda analjezik etki gösterir; opioid ve monoaminerjik reseptörleri de etkileyerek nosiseptif etkileri artırır.
• Standart dozlarda kas tonusunu genellikle değiştirmez veya artırır; pinnal, pedal, fotik, korneal, laringeal veya faringeal refleksleri engellemez.