Kolşisin
• Ciddi gastrointestinal veya kardiyak disfonksiyonu olan hastalarda kontrendikedir.
• Eş zamanlı belirli ilaçları alan ve şiddetli böbrek veya karaciğer hastalığı olan insanlarda kontrendikedir.
• Geriatrik veya düşkün (debilitated) hastalar ile böbrek veya karaciğer yetmezliği olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Karaciğer sirozu/fibrozu, shar-pei ateşi ve amiloidozun ek etiket (extra-label) tedavisinde:
- Çoğu klinisyen günde bir kez 0.03 mg/kg PO dozunu önermektedir.
- Bazı klinisyenler köpeğin ilacı tolere edip edemeyeceğini (gastrointestinal yan etkiler) belirlemek için daha düşük bir başlangıç dozu önermektedir.
- Örneğin yetişkin bir shar-pei için ticari 0.6 mg tabletler kullanılarak: Günde bir kez ½ tablet (0.3 mg) PO ile başlanır ve tolere edildikçe her 4-5 günde bir 0.3 mg artırılarak günde iki kez en fazla 0.6 mg/köpek (mg/kg DEĞİL) hedef dozuna ulaşılır.
- Verilen bir dozu tolere edemeyen köpeklerde doz azaltılır veya ilaç geçici olarak kesilip daha düşük bir dozla yeniden başlatılır.
• KUŞLAR:
- Karaciğer fibrozu, amiloidoz veya hiperürisemi için ek etiket (extra-label) tedavisinde:
- Önerilen anektodal dozlar 12 saatte bir 0.01 – 0.2 mg/kg PO arasında oldukça değişkenlik gösterebilir.
- Doz aralığının alt sınırından başlanması ve dozun kademeli olarak artırılması önerilir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Küçük hayatta amiloidoz ve shar-pei ateşi için tedavi amacıyla önerilmiştir (hastalığın erken evresinde verilmelidir, böbrek yetmezliği ortaya çıktığında etkisizdir).
• Kronik karaciğer fibrozunun tedavisinde (kollajen oluşumunu azaltarak ve yıkımını artırarak çalıştığı varsayılır).
• Bir köpekte endotrakeal stent granülasyon stenozunun tedavisinde bir vaka raporunda bildirilmiştir.
• Böbrek hastalığı veya amiloidozu olan kuşlarda hiperürisemi veya böbrek/karaciğer fibrozunu azaltmak için potansiyel olarak faydalı olabilir.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Hücre bölünmesini metafaz evresinde sol-gel oluşumuna ve mitotik iğcikli yapıya müdahale ederek engeller.
• Antifibrotik aktivite mekanizmasının kollajenaz aktivitesinin uyarılmasına ikincil olduğu düşünülmektedir.
• Hepatositler tarafından serum amiloid A (SAA; bir akut faz reaktif proteini) sentezini ve salgılanmasını bloke ederek amiloid artırıcı faktörlerin oluşumunu ve amiloid birikimini engeller.
• İnsan tıbbında gut önleyici aktivitesiyle bilinir; mekanizması monosodyum ürat kristalleri birikimine karşı inflamatuar yanıtı azaltma yeteneğiyle ilgilidir.
Oral uygulamadan sonra sindirim kanalından emilir.
• Emilen ilacın bir kısmı karaciğerde metabolize olur (ilk geçiş etkisi).
• Bu metabolitler ve değişmemiş ilaç safrasorütik salgılar yoluyla sindirim kanalına yeniden salgılanır ve tekrar emilir (enterohepatik sirkülasyon).
• Lökositlerde yoğunlaşır; plazma yarı ömrü yaklaşık 20 dakika iken lökosit yarı ömrü yaklaşık 60 saattir.
• Karaciğerde deasetile olur ve diğer dokularda metabolize olur; çoğunluğu dışkıyla, bir kısmı idrarla atılır.
• Şiddetli böbrek hastalığı olan hastalarda yarı ömürler uzayabilir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Ciddi gastrointestinal veya kardiyak disfonksiyonu olan hastalarda kontrendikedir.
• Eş zamanlı belirli ilaçları alan ve şiddetli böbrek veya karaciğer hastalığı olan insanlarda kontrendikedir.
• Geriatrik veya düşkün (debilitated) hastalar ile böbrek veya karaciğer yetmezliği olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
Laboratuvar hayvanlarında (fareler ve hamsterler) teratojenik olduğu gösterilmiştir; potansiyel faydaları risklerinden fazla olduğunda kullanılmalıdır.
• Spermatogenezi azaltabilir.
• Anne sütüne geçer; emziren annelerde dikkatli kullanılmalıdır.
Nispeten küçük doz aşırımlarından sonra dahi çok toksik olabilir.
• Başlangıç belirtileri genellikle anoreksiya, kusma, kanlı ishal veya paralitik ileus gibi gastrointestinal bulgulardır.
• Böbrek yetmezliği, hepatotoksisite, pansitopeni, felç, şok ve vasküler çöküntü meydana gelebilir.
• Spesifik bir antidotu yoktur; sindirim sistemi dekontaminasyonu uygulanmalıdır.
• Enterohepatik sirkülasyon nedeniyle tekrarlayan aktif kömür ve tuzlu müshil dozları sistemik emilimi azaltabilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Sinerjik kombinasyonlara ilişkin özel bir veri belirtilmemiştir.
Amfoterisin B: Nefrotoksisite riskini artırabilir.
• Azol Antifungal İlaçlar (örn. itrakonazol, ketokonazol): Eş zamanlı kullanım kolşisin plazma konsantrasyonlarının artmasına ve toksisite riskinin yükselmesine neden olabilir; insanlarda kontrendikedir.
• Kalsiyum Kanal Blokerleri (örn. diltiazem, verapamil): Eş zamanlı kullanım artmış kolşisin plazma konsantrasyonuna ve toksisite riskine yol açabilir; şiddetli böbrek/karaciğer yetmezliği olan insanlarda kontrendikedir.
• Kloramfenikol: Ek miyelosupresyon veya gastrointestinal etkilere neden olabilir.
• Siklosporin: Nefrotoksisite veya miyelosupresyon riskini artırabilir; şiddetli böbrek/karaciğer yetmezliği olan insanlarda kontrendikedir.
• Digoksin: Rabdomiyoliz riskini artırabilir.
• Fenofibrat / Gemfibrozil: Miyopati veya rabdomiyoliz riskini artırabilir.
• Makrolid Antibiyotikler (örn. klaritromisin, eritromisin): Kolşisin konsantrasyonlarını ve toksisite riskini artırabilir; şiddetli böbrek/karaciğer yetmezliği olan insanlarda kontrendikedir.
• Miyelosupresif Ajanlar (örn. antineoplastikler, azatioprin): Kolşisin ile kullanıldığında ek miyelosupresyon veya GI etkilere neden olabilir.
• P-Glikoprotein İnhibitörleri (örn. amiodaron, doksorubisin, spironolakton): Kolşisin konsantrasyonlarını ve toksisite riskini artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Klinik etkinlik takibi
• Yan etkilerin izlenmesi (örn. kusma, ishal, miyelosupresyon)
• Başlangıç ve periyodik tam kan sayımı (CBC), biyokimya paneli ve idrar tahlili
• Uzun süreli kolşisin kullanımında kobalamin (B12 vitamini) seviyelerinin kontrol edilmesi
Spesifik bir bilgi belirtilmemiştir.
Kolşisin tabletlerini sıkı, Işık geçirmeyen kaplarda saklayın.
Hayvanlarda bu ilacın kullanımına ilişkin deneyim sınırlıdır; yan etkileri tam olarak bilinmemektedir. Şüpheli bir yan etkiyi veteriner hekiminize bildirin.
• Bu ilaç yiyecekle birlikte veya aç karnına verilebilir.
• Hamile kadınlar bu ilaca veya ilacı alan hayvanların atıklarına (idrar, dışkı vb.) maruz kalmaktan kaçınmalıdır.
• Ulusal Mesleki Güvenlik ve Sağlık Enstitüsü (NIOSH) tarafından tehlikeli bir ilaç olarak kabul edilmektedir; kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda veteriner hekiminiz veya eczacınızla görüşün.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 2 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Kolşisin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.