Siyanokobalamin
• Etkin maddeye, hidroksikobalamine veya kobalta aşırı duyarlılığı (alerjisi) olanlarda kontrendikedir.
• Siyanür toksisitesinin tedavisinde siyanokobalamin KULLANILMAMALIDIR (hidroksikobalamin kullanılmalıdır).
• Evcil hayvanlarda enjekte edilebilir veya oral kullanım için belgelenmiş başka bir kontrendikasyon yoktur.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Kobalamin eksikliği (Siyanokobalamin, etiket dışı):
a) Enjekte edilebilir: 25 µg/kg SC, veya pratik olarak canlı ağırlık 5 kg altı için 250 µg/köpek; 5-10 kg için 400 µg/köpek; 10-20 kg için 600 µg/köpek; 20-30 kg için 800 µg/köpek; 30-40 kg için 1000 µg/köpek; 40-50 kg için 1200 µg/köpek; 50 kg üzeri için 1500 µg/köpek haftada bir kez 4-6 hafta süreyle, ardından ayda bir kez. Serum seviyeleri düşük kalırsa uygulama aralığını 2 haftada bire düşürün.
b) Oral: Canlı ağırlık 1-10 kg arası 250 µg/köpek; 10-20 kg arası 500 µg/köpek; 20 kg üzeri 1000 µg/köpek PO 24 saatte bir. Alternatif olarak 20 kg altı 250 µg/köpek, 20 kg üzeri 1000 µg/köpek PO 24 saatte bir.
- Kronik enteropati için Hidroksikobalamin (etiket dışı): 0.25 – 1 mg/köpek IM. Imerslund-Gräsbeck sendromlu beaglelarda 2 ayda bir 1 mg/köpek IM.
- Siyanür zehirlenmesi, sodyum nitroprussid toksisitesi veya duman solunması için ek tedavi (etiket dışı): Hidroksikobalamin 75 – 150 mg/kg IV 7.5 dakikada infüzyon. İntraossöz infüzyon düşünülebilir. (Siyanokobalamin bu endikasyon için kullanılmamalıdır).
• KEDİLER:
- Kobalamin eksikliği (etiket dışı):
a) Enjekte edilebilir: 250 µg/kedi SC haftada bir kez 6 hafta süreyle, ardından seviyelere göre 1-2 ayda bir.
b) Oral: 250 µg/kedi PO 24 saatte bir 12 hafta süreyle; alternatif olarak 0.91 mg/m² PO günde bir kez.
• ATLAR:
- B12 Vitamini besin takviyesi (etiket dışı): 1000 – 6000 µg/at IM veya SC; durum ve yanıta göre 1-2 haftada bir tekrarlanabilir.
• SIĞIR VE KOYUNLAR:
- B12 Vitamini besin takviyesi (etiket dışı): 1000 – 6000 µg/hayvan IM veya SC; 1-2 haftada bir tekrarlanabilir.
- Koyunlarda kobalt eksikliğine bağlı kobalamin eksikliği (etiket dışı):
a) Yetişkin koyun: 300 – 1000 µg/koyun IM veya SC haftada bir kez.
b) Kuzular: 100 µg/kuzu IM veya SC.
- Kuzularda kobalamin eksikliği (etiket dışı): 2000 µg/kuzu SC tek doz; her 60 günde bir yinelenebilir.
• DOMUZLAR:
- B12 Vitamini besin takviyesi (etiket dışı): 1000 – 6000 µg/domuz IM veya SC; 1-2 haftada bir tekrarlanabilir.
• TAVŞANLAR:
- Derin ven trombozu (etiket dışı): Siyanokobalamin 500 µg/tavşan günde bir kez, folik asit (15 mg/tavşan PO günlük) ile kombinasyon halinde.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Gastrointestinal sistem hastalığına veya ekzokrin pankreas yetmezliğine (EPI) ikincil gelişen kobalamin (B12 vitamini) eksikliklerinin tedavisi.
• Geviş getirenlerde diyetle alına krom eksikliklerinin tedavisi.
• EPI tedavisine verilen yanıtın ve genel klinik durumun iyileştirilmesi.
• Imerslund-Gräsbeck sendromu gibi genetik bozukluğa bağlı kobalamin emilim kusurları.
• Köpeklerde kronik enteropati yönetimi.
• Köpeklerde siyanür zehirlenmesi, duman solunması ve sodyum nitroprussid toksisitesinde ek tedavi (hidroksikobalamin).
• Tavşanlarda derin ven trombozunun ek tedavisi.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Kobalamin, normal hücre büyümesi, fonksiyonu ve üreme; nükleoprotein ve miyelin sentezi; amino asit sentezi; karbonhidrat ve yağ metabolizması ile eritropoez için gerekli olan birçok memeli enzimatik reaksiyonu için önemli bir kofaktör görevi gören, kobalt içeren suda çözünür bir vitamindir.
• Folat kullanımı için gereklidir; eksikliği fonksiyonel folat eksikliğine neden olabilir.
Geviş getirenlerde rumen mikrobiyotası tarafından sentezlenir ve oluşumu için diyetle cobalt alımı gerekir.
• Hidroksikobalamin, siyanür ile bağ kurarak siyanokobalamin oluşturur ve idrarla atılır, bu mekanizma ile siyanür antidotu olarak görev yapar.
Monogastrik memelilerde mide proteolitik enzimleri kobalamini diyet proteinlerinden ayırır ve midede haptokorrine bağlanır.
• Haptokorrin-kobalamin kompleksi duodenumdaki pankreatik proteazlarla hidrolize edilir.
• Ayrılan kobalamin, midede ve köpek/kedilerde ekzokrin pankreasta üretilen intrinsik faktöre (IF) bağlanır.
• Kobalamin-IF kompleksi ince bağırsakta emilir ve portal dolaşıma girişini sağlayan kubuline bağlanır.
• Transkobalamin 2 (TCII) proteini kobalamine bağlanarak hedef hücrelere girişini sağlar.
• Enterohepatik siklus ile bir kısmı safra yoluyla atılır.
• Sağlıklı kedilerde dolaşımdaki yarı ömür ≈13 gündür; inflamatuar bağırsak hastalığı olan 2 kedide yarı ömür 5 güne düşmüştür.
• Köpeklere 70 mg/kg IV hidroksikobalamin bolus verildiğinde dağılım hacmi 0.49 L/kg, klerens 0.58 L/saat ve eliminasyon yarı ömrü 7.4 saattir.
• Hidroksikobalamin karaciğerde depolanır, yavaş emilir, enterohepatik siklusa girer ve idrarla siyanokobalamine göre daha yavaş atılır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Etkin maddeye, hidroksikobalamine veya kobalta aşırı duyarlılığı (alerjisi) olanlarda kontrendikedir.
• Siyanür toksisitesinin tedavisinde siyanokobalamin KULLANILMAMALIDIR (hidroksikobalamin kullanılmalıdır).
• Evcil hayvanlarda enjekte edilebilir veya oral kullanım için belgelenmiş başka bir kontrendikasyon yoktur.
Gebeliğin geç döneminde serum kobalamin seviyeleri düşer; gebelikte güvenliği tam olarak hayvanlar üzerinde çalışılmamış olsa da kullanımı genellikle güvenlidir. B12 vitamini eksikliğinin teratojenik etkilere yol açabileceği düşünülmektedir.
• Süte geçebilir ancak emzirme döneminde kullanımı güvenlidir.
Siyanokobalamin ile aşırı doz bildirilmemiştir.
• Farelere IV verilen hidroksikobalaminin LD50 değeri 50 mg/kg'dır.
• Yüksek doz hidroksikobalamin kullanımında ciltte renk değişikliği, hipotansiyon ve bradikardi görülebilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Folik asit (Vitamin B9) ile kombinasyon halinde kullanıldığında (örneğin tavşanlarda derin ven trombozunda) plazma hiperhomosisteinemisini, koagülasyon indekslerini ve patolojik değişiklikleri iyileştirir.
Kloramfenikol: Eş zamanlı kullanım azalan hematolojik yanıtla sonuçlanabilir.
• Proton Pompası İnhibitörleri (PPI; örn. omeprazol, pantoprazol): Uzun süreli PPI kullanımı insanlarda kobalamin emilimini azaltabilir; veterinerlikteki önemi henüz tam bilinmemektedir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Serum kobalamin konsantrasyonu (başlangıç yükleme tedavisinden 1 ay sonra kontrol edilir; düşükse sıklık artırılır).
• Küçük hayvan türlerinde folat durumu (tedavi öncesi ve sonrası).
• Eksikliğe bağlı klinik bulguların iyileşmesi.
• Gerekli durumlarda bazal ve periyodik CBC.
• Serum metilmalonik asit seviyeleri (tanı ve tedavi yanıtını izlemede faydalıdır).
Siyanokobalamin tozu macenta renklidir ve gıda boyalarından kaçınılması gereken kedilerde kapsül bileşiminde azo boyaları yerine tatlandırıcı/izleyici olarak kullanılır.
• Siyanokobalamin enjeksiyonu yaygın kullanılan tüm IV sıvılarla uyumludur;
• Geçimsizlikler (Siyanokobalamin): Klorpromazin hidroklorür, fitonadion, proklorperazin edisilat, varfarin sodyum, askorbik asit, dekstroz, ağır metaller, okside edici veya indirgeyici ajanlar, alkalin veya güçlü asidik solüsyonlar ile geçimsizdir.
• Geçimsizlikler (Hidroksikobalamin): Askorbik asit, diazepam, dobutamin, fentanil, nitrogliserin, pentobarbital, propofol, sodyum nitrit, sodyum tiyosülfat ve tiyopental ile geçimsizdir.
Siyanokobalamin enjeksiyonu 40°C'nin altında saklanmalı, ışıktan ve donmadan korunmalıdır.
• Hidroksikobalamin enjeksiyonu kontrollü oda sıcaklığında (20°C - 25°C) ışıktan ve nemden korunarak saklanmalıdır. Siyanür antidot kitleri 4 güne kadar 60°C'ye kadar sıcaklık değişimlerine ve 15 güne kadar dondurma/çözdürme döngülerine dayanabilir.
Bu ilaç, B12 vitamini (kobalamin) eksikliğini tedavi etmek için deri altına yapılan bir vitatmin enjeksiyonudur. Hayat boyu tedavi gerekebilir.
• İyileşme genellikle tedavinin ilk 1-2 haftasından sonra görülür.
• Bu ilaç son derece güvenlidir; enjeksiyonlar uygulama sırasında hafif bir sızı yapabilir.
• İğne ve enjektörleri veterinerinizin sağladığı tıbbi atık / kesici-delici kutusunda güvenle imha edin.
Veteriner İlaçlar 35 Preparat
Beşeri İlaçlar 5 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Siyanokobalamin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.